Γιατί νοιαζόμαστε για το Περιβάλλον

Πλανήτης και Κλιματική Αλλαγή

Οι ανθρώπινες δραστηριότητες επηρεάζουν σημαντικά το κλίμα και την θερμοκρασία της γης.

Πιο συγκεκριμένα, οι δραστηριότητες που συνοδεύονται από τη χρήση και την καύση ορυκτών καυσίμων, την αποψίλωση των δασών, την κτηνοτροφία εκλύουν ποσότητες αερίων του θερμοκηπίου, εντείνοντας έτσι το φαινόμενο του θερμοκηπίου, που οδηγεί με την σειρά του στην υπερθέρμανση του πλανήτη.

Τα αέρια του θερμοκηπίου υπάρχουν στη φύση, αλλά η ανθρώπινη δραστηριότητα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των συγκεντρώσεων ορισμένων από αυτά στην ατμόσφαιρα όπως τα παρακάτω:

  • Διοξείδιο του άνθρακα (CO2)
  • Μεθάνιο
  • Υποξείδιο του αζώτου
  • Φθοριούχα αέρια

«Η περίοδος 2011-2020 ήταν η θερμότερη δεκαετία που έχει καταγραφεί ποτέ, καθώς η παγκόσμια μέση θερμοκρασία ξεπέρασε τα προβιομηχανικά επίπεδα κατά 1,1 °C το 2019. Η ανθρωπογενής υπερθέρμανση του πλανήτη αυξάνεται επί του παρόντος με ρυθμό 0,2 °C ανά δεκαετία.

Μια αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2 °C σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή συνδέεται με σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις για το φυσικό περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία και ευεξία, καθώς και με πολύ υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης επικίνδυνων και πιθανώς καταστροφικών αλλαγών στο παγκόσμιο περιβάλλον.

Για τον λόγο αυτό, η διεθνής κοινότητα έχει αναγνωρίσει την ανάγκη να διατηρηθεί η αύξηση της θερμοκρασίας αρκετά πιο κάτω από τους 2 °C και να συνεχιστούν οι προσπάθειες για τον περιορισμό της στους 1,5 °C.» (Πηγή: Επίσημος ιστότοπος ΕΕ για την κλιματική αλλαγή: https://ec.europa.eu/clima/change/causes_el)

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και η επιβάρυνση του πλανήτη είναι ορατή εδώ και δεκαετίες, όμως σήμερα το πρόβλημα εντείνεται με ταχύτατους ρυθμούς, με επιπτώσεις σε πολλούς τομείς, εγκυμονώντας κινδύνους όπως:

  • Άνοδος της στάθμης των θαλασσών
  • Ακραία καιρικά φαινόμενα (βροχοπτώσεις, πλημμύρες, χιονοπτώσεις)
  • Κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία, την χλωρίδα και την πανίδα
  • Κίνδυνοι για την οικονομία και την κοινωνία

Όπως γίνεται κατανοητό, η κλιματική αλλαγή είναι ένα γεγονός που επηρεάζει αρνητικά κυρίως το περιβάλλον ενώ οι επιβλαβείς επιδράσεις στην υγεία του ανθρώπου είναι ήδη ορατές.

O Πλανήτης εκπέμπει SOS

Τα οικοσυστήματα του πλανήτη γίνονται ολοένα και πιο εύθραυστα, ενώ καθημερινά αναδύονται νέες, πρωτοφανείς προκλήσεις.

  • Kλιματική έκτακτη ανάγκη: Στην έκθεση του IPCC “Special Report Global Warming of 1.5 ºC: (2018)”, περιγράφονται αναλυτικά οι επιπτώσεις ανόδου 1.5oC της παγκόσμιας θερμοκρασίας πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, ενώ υποδεικνύεται ότι η ανθρωπότητα έχει μόνο 12 χρόνια για να μειώσει τις συνολικές καθαρές ανθρωπογενείς εκπομπές CO2 κατά περίπου 45% σε σχέση με τα επίπεδα του 2005, φθάνοντας το «καθαρό μηδέν» περί το 2050.
  • Κατασπατάληση των φυσικών πόρων: H παγκόσμια κατανάλωση υλικών όπως η βιομάζα, τα ορυκτά καύσιμα, τα μέταλλα και τα ανόργανα συστατικά αναμένεται να διπλασιαστεί τα επόμενα 40 έτη, ενώ η ετήσια παραγωγή αποβλήτων προβλέπεται να αυξηθεί κατά 70% έως το 2050. Επιπλέον η εξόρυξη και επεξεργασία των πόρων δημιουργεί το 50% των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και περισσότερο από το 90% της απώλειας βιοποικιλότητας και της πίεσης από πλευράς υδατικών πόρων.

O Πλανήτης εκπέμπει SOS

  • Απώλεια βιοποικιλότητας: Ορισμένοι ερευνητές εκτιμούν ότι διανύουμε ήδη την έκτη μαζική εξαφάνιση των κυρίαρχων μορφών ζωής στην ιστορία της γης. Οι προγενέστερες μαζικές εξαφανίσεις εξάλειψαν μεταξύ του 60% και του 95% όλων των ειδών. Τα οικοσυστήματα χρειάζονται εκατομμύρια χρόνια για να επανέλθει η ζωή στα προηγούμενα επίπεδα ποικιλότητας.
  • Ανεξέλεγκτη ρύπανση των θαλασσών: Τα θαλάσσια απορρίμματα αποτελούν μια παγκόσμια πρόκληση, με ιδιαίτερη αυξημένη παρουσία στην Μεσόγειο Θάλασσα. Αποδίδεται στη μη ορθή απόρριψη των προϊόντων αλιείας, αλλά και των καταναλωτικών προϊόντων, στη χαμηλή αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων υποδομών διαχείρισης αποβλήτων, ανακύκλωσης και συστημάτων διαλογής στην πηγή. Παράλληλα, η ανεξέλεγκτη αλιεία, η υδατοκαλλιέργεια, οι παράκτιες χωματερές, οι αστικές και βιομηχανικές απορρίψεις, ο τουρισμός, η ναυτιλία, αυξάνουν επιπλέον τον κίνδυνο για την άγρια ζωή και την υποβάθμιση των οικοσυστημικών υπηρεσιών. Τα πλαστικά ως υλικά χρησιμοποιούνται καθημερινά στη ζωή μας, όμως θα πρέπει να χρησιμοποιούνται υπεύθυνα από τους πολίτες, να ανακυκλώνονται στο μέγιστο δυνατό και να μένουν μακριά από τις θάλασσές μας.